WZW - myślisz, że Ciebie to nie dotyczy?

Profilaktyka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby (WZW)

Myślisz, że wirusowe zapalenie wątroby Cię nie dotyczy? Wystarczy, że zdarza Ci się jadać w przypadkowych miejscach lub korzystasz z usług kosmetyczki, a narażasz się na zakażenie. Nawet Twoje dziecko może przynieść z przedszkola wirusa HAV.

Zachęcamy do zapoznania się z poniższymi informacjami o WZW oraz możliwościach, jakie oferuje NZOZ Centrum Zdrowia Kobiet, aby zapobiegać zakażeniu.

Spośród wirusów pierwotnie uszkadzających wątrobę, w Polsce najczęściej występują zakażenia wirusami zapalenia wątroby typu A (HAV), B (HBV) i C (HCV), natomiast zakażenia wirusami zapalenia wątroby typu D (HDV), E (HEV), G (HGV) są bardzo rzadkie.

WZW typu A to jedna z najczęściej występujących na świecie chorób zakaźnych. W Polsce stale wzrasta liczba dzieci, młodzieży i młodych dorosłych podatnych na wirus wywołujący WZW typu A. Aż 93 % dzieci do 15 roku życia nie ma przeciwciał chroniących przed „żółtaczką pokarmową”, co oznacza, że prawie każde dziecko może zachorować na tę chorobę. Od 1990 do 1999 roku odsetek nieuodpornionych wśród osób do 30.-tego roku życia wzrósł z 42 % do ponad 70 %. W związku z tak znacznym spadkiem odporności stale wzrasta w Polsce zagrożenie wybuchem epidemii WZW typu A.

WZW typu A jest jedną z tzw. „chorób brudnych rąk” – wrota zakażenia stanowi przewód pokarmowy. Zakażenie HAV następuje poprzez bliski kontakt z chorym lub (pośredni) z jego stolcem (także w niezauważalnych gołym okiem ilościach, np. w toalecie), przez spożywanie owoców morza (zwłaszcza skorupiaków i surowych ostryg), a czasem także poprzez kontakty seksualne.

Dotychczas nie opracowano leku przeciwko WZW typu A. Leczenie choroby jest uciążliwe i długotrwałe. Osoby z ciężkimi postaciami WZW typu A wymagają leczenia szpitalnego. Dokuczliwe objawy choroby mogą utrzymywać się nawet pół roku. Wbrew potocznemu przekonaniu zachorowanie na WZW typu A może doprowadzić do powikłań groźnych dla zdrowia i życia, gdyż upośledza odporność. W jego następstwie dzieci trzy razy częściej zapadają na choroby płuc i choroby infekcyjne. Konsekwencjami WZW typu A mogą być także: żółtaczka cholestatyczna, nawroty choroby, zaburzenia hematologiczne, aplazja szpiku, ostra niewydolność nerek, a nawet ostra niewydolność wątroby prowadząca często do zgonu.

W Stanach Zjednoczonych, Izraelu, Włoszech i Hiszpanii szczepienia przeciwko WZW typu A są obowiązkowe, w Polsce należą do szczepień zalecanych.

Na Polskim rynku dostępne są następujące szczepionki przeciwko WZW typu A:

  • Avaxim 160 U (dla osób od 16. roku życia)
  • Havrix 720 Junior (dla osób od ukończonego 1. roku życia do 18. roku życia włącznie)
  • Havrix Adult (dla osób od 19. roku życia)
  • Vaqta 25 (dla osób od ukończonego 1. roku życia do 17. roku życia włącznie)
  • Vaqta 50 (dla osób dorosłych)

Szczepionki podaje się w schemacie dwudawkowym – druga najlepiej w okresie od 6 do 12 miesięcy po pierwszej.

WZW typu B to jedna z najpowszechniejszych i najbardziej groźnych chorób zakaźnych. Jeszcze do niedawna Polska była jednym z krajów o największej zapadalności na WZW typu B w Europie. Z powodu „żółtaczki wszczepiennej” umierało kilkaset osób rocznie. Dziś poszczycić się możemy spadkiem zachorowań. Było to możliwe przede wszystkim dzięki upowszechnieniu szczepień. Mimo to ryzyko zakażenia HBV jest nadal duże - szacuje się, że około 500 tys. Polaków jest nosicielami wirusa i stanowi potencjalne źródło zakażenia dla innych.

Drogi przenoszenia wirusa WZW typu B są takie same jak w przypadku wirusa HIV (głównie droga naruszenia ciągłości tkanek, np. podczas zabiegów medycznych, diagnostycznych, tatuowania, przekłuwania uszu itp., poprzez kontakt seksualny lub podczas akcji porodowej), jednak wirus HBV jest od 50 do 100 razy bardziej zakaźny niż wirus wywołujący AIDS.

Leczenie przewlekłego zapalenia wątroby typu B jest trudne i długotrwałe. Najlepsze efekty uzyskuje się dzięki rocznej lub dwuletniej terapii lamiwudyną. Zarówno przebieg WZW typu B, jak i powikłania choroby są bardzo ciężkie. Może prowadzić do marskości wątroby (która często objawia się wodobrzuszem, żółtaczką, encefalopatią i krwawieniami z żylaków przełyku), a ta z kolei do rozwoju raka pierwotnego tego narządu – wtedy jedyną szansą na przeżycie jest przeszczepienie wątroby.

Skutecznym sposobem zabezpieczenia się przed zachorowaniem na WZW typu B jest szczepienie. Od połowy lat 90-ych jest ono w Polsce obowiązkowe dla noworodków i  osób szczególnie narażonych na zakażenie. W Programie Szczepień Ochronnych zaleca się ich przeprowadzenie m.in. dzieciom i młodzieży (nieobjętym dotąd szczepieniami obowiązkowymi), osobom dorosłym, zwłaszcza w wieku starszym, pacjentom przygotowującym się do zabiegów operacyjnych lub osobom, które ze względu na tryb życia lub wykonywane zajęcia są narażone na zakażenia.

Na Polskim rynku dostępne są następujące szczepionki przeciwko WZW typu B:

  • Engerix B (2 rodzaje: dla dzieci i dorosłych)
  • HBvaxPRO (dla osób do 15. roku życia włącznie)
  • Hepavax-Gene (dla osób od 15. roku życia)

Przyjmuje się je w schemacie trzydawkowym (druga dawka po 1 miesiącu, a trzecia po 6 miesiącach od pierwszej) lub czterodawkowym (druga dawka po 1 miesiącu, trzecia po 2 miesiącach, czwarta po 12 miesiącach od pierwszej).

Przy zastosowaniu nowoczesnych preparatów możliwe jest równoczesne szczepienie łączone:
Przeciwko WZW A i B:

  • Twinrix Adult (od 16. roku życia włącznie)
  • Twinrix Junior (dla osób od ukończonego 1. roku życia do 15. roku życia włącznie)
  • Ambirix (dla osób od ukończonego 1. roku życia do 15. roku życia włącznie)

Przeciwko WZW B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Polio, Hib):

  • Infanrix hexa (dla dzieci do 36 miesiąca życia)
  • Hexacima (dla dzieci od 6 do 24 miesiąca życia)


Schemat szczepienia:

  • Twinrix Adult, Twinrix Junior: trzy dawki (druga dawka po 1 miesiącu, a trzecia po 6 miesiącach od pierwszej).
  • Ambrix: dwie dawki (druga najlepiej w okresie od 6 do 12 miesięcy po pierwszej).
  • Infanrix hexa: trzy dawki (2, 3, 4 miesiąc życia, lub 3, 4, 5 miesiąc życia, lub 2, 4, 6 miesiąc życia)
  • Hexacima: trzy dawki (6, 10, 14 tydzień życia lub 2, 3, 4 miesiąc życia, lub 3, 4, 5 miesiąc życia, lub 2, 4, 6 miesiąc życia)


WZW typu C jest chorobą zakaźną cechującą się rozlanym, nieropnym uszkodzeniem wątroby, spowodowaną zakażeniem wirusem HCV (droga zakażenia jak WZW B). Powikłaniem ostrego wirusowego zapalenia wątroby typu C może być piorunujące zapalenie wątroby tzw. nadostre o bardzo poważnym rokowaniu, co do życia. Niestety dotąd nie opracowano szczepionki przeciwko HCV

NZOZ Centrum Zdrowia Kobiet, w ramach profilaktyki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby, proponuje szczepienia dla dzieci i dorosłych, m.in. poniższymi preparatami:

  • Havrix (przeciw WZW A)
  • Engerix B (przeciw WZW B)
  • Twinrix Adult (przeciw WZW A i B)
  • Infanrix hexa (przeciw WZW B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Polio, Hib)

Jeśli wolisz inną szczepionkę, daj nam znać.

Nie daj szans wirusowi!